„Nemojte, o čeda i braćo, nikda da poštujemo
ono što škodi, a da obilazimo ono što spašava.”
Sveti Sava
Sveti Sava je bio srpski princ, monah, iguman manastira Studenice, književnik, diplomata i prvi arhiepiskop autokefalne Srpske pravoslavne crkve. Rođen je kao Rastko Nemanjić, najmlađi sin velikog župana Stefana Nemanje i brat Vukana i Stefana Prvovjenčanog. Kao mladić dobio je od oca na upravu Zahumlje.
Ubrzo, Rastko je pobjegao na Svetu goru i zamonašio se u ruskom manastiru Svetog Pantelejmona, gdje je dobio ime Sava. Kasnije je sa svojim ocem, koji se zamonašio i dobio ime Simeon, podigao manastir Hilandar (1198–99), prvi i jedini srpski manastir na Svetoj gori. U Srbiji je ubrzo došlo do rata za vlast između Savine braće. Poslije izmirenja, veliki župan Stefan i knez Vukan pozvali su Savu da ih potpuno izmiri i on se vratio u Srbiju početkom 1208. godine. Istovremeno se bavio prosvjetiteljskim radom, nastojeći približiti sunarodnicima osnove vjerske i svjetovne pouke. Na Svetu se vratio 1217. Godine 1219. Sava je ubijedio vaseljenskog patrijarha i cara u Nikeji da odobre autokefalnost (samostalnost) srpske crkve sa statusom arhiepiskopije. Vaseljenski patrijarh Manojlo I Carigradski je imenovao Savu za prvog arhiepiskopa Srbije. Sava je ostao arhiepiskop sve do 1233. Godine. Zamijenio ga je njegov učenik Arsenije Sremac. Dva puta je putovao u Palestinu. Na povratku sa drugog od tih hodočašća u Svetu zemlju, smrt ga je zatekla u tadašnjoj bugarskoj prestonici Velikom Trnovu 14. januara (27. januara po novom kalendaru) 1236. godine. Njegove mošti je u manastir Mileševu prenio njegov nećak, kralj Stefan Vladislav I.
Sava je iza sebe ostavio više pisanih djela. Zato je bio jedan od značajnijih pisaca i pravnika iz srednjeg vijeka kod Srba. Njegova najznačajnija pisana djela su „Žitije Svetog Simeona”, „Karejski tipik”, „Hilandarski tipik” i „Studenički tipik”, kao i „Zakonopravilo”. Obrazujući buduće službenike Hristove crkve stekao je velike zasluge za razvoj školstva i prosvjete kod Srba u srednjem vijeku.
Savin kult u narodu bio je jak. Poslije jednog ustanka Srba protiv Osmanskog carstva, turski zapovjednik Sinan-paša je naredio da se spale mošti Svetog Save na Vračaru. Na mjestu gdje se misli da je bila dignuta lomača da uništi posljednje ostatke Svetog Save danas se uzdiže Hram Svetog Save, najveća pravoslavna bogomolja kod Srba.
Praznik Sveti Sava je ustanovljen kao školska slava 1840. godine, na prijedlog Atanasija Nikolića, rektora Liceja u Kragujevcu. U mnogim krajevima se ovaj praznik proslavlja vrlo svečano i prije njega bi se postilo sedam dana. Mnoge zanatlije u Srbiji smatrale su Svetog Savu svojim zaštitnikom i uzimale njegov dan za esnafsku slavu. Uz to zaštitnikom su ga smatrali i pastiri, pa su mnogi običaji vezani za praznik Svetog Save u vezi sa vukovima i stokom. Postoji mnogo narodnih vjerovanja u vezi sa Savindanom, među kojima i to da ako na Svetog Savu grmi, desiće se važni događaji. Naročito revnosno Svetog Savu praznuju stočari iz raznih krajeva.
Poslije poluvijekovne zabrane, 1990. godine Sveti Sava ponovo se obilježava kao školska slava.
Za Istočno Sarajevo, Sveti Sava ima veliki značaj jer je 1219. ustanovio Dabarsku eparhiju, a današnju Mitropoliju dabrobosansku sa sjedištem u Sarajevu. Brojne obrazovne ustanove, priznanja i nagrade nose ime ovog srpskog svetitelja. Osnovna škola u Istočnom Novom Sarajevu nosi ime po Svetom Savi.
Projekat “Kodovi vremena” podržala i realizovala opština Istočno Novo Sarajevo
u saradnji i po ideji učenika razreda IV3, generacija 22/23,
Srednje škole “28. juni”, tehničari informacionih tehnologija.